Verdeeldheid over Friese taal

Geplaatst op: 05-04-2016 10:04:38

Het kunnen verstaan van de Friese taal is de belangrijkste voorwaarde om een ‘echte’ Fries te zijn volgens het Fries burgerpanel. Ook wordt de Friese taal als een belangrijk onderdeel gezien van de Friese identiteit. Maar tussen de groepen Friezen zien we verdeeldheid over het gebruik van de Friese taal. Bijvoorbeeld wanneer het gaat om de nieuwe naam bij een gemeentelijke herindeling. Dan bestaat het panel uit drie groepen: een groep die dit in het Fries wil, een groep die kiest voor een Nederlandse naam en een groep die hier meer neutraal in staat. Ook over het belang van Friestalig onderwijs zijn de panelleden verdeeld. Over andere onderdelen van de Friese identiteit is meer eensgezindheid. In januari 2016 is aan 1644 leden van het Fries burgerpanel van het Fries Sociaal Planbureau (FSP) gevraagd wat ze van de Friese identiteit vinden.

 

Niet één Friese identiteit

Bijna driekwart van het panel geeft aan dat er een Friese identiteit bestaat. De taal, cultuur, tradities en mentaliteit zijn door de leden de meest genoemde onderdelen van de Friese identiteit. Van de panelleden die aangeven dat de Friese identiteit bestaat, geeft het merendeel (82%) aan deze ook belangrijk te vinden. Als het gaat om het Fries voelen, Fries zijn en Friese trots zijn de panelleden in drie groepen te onderscheiden, namelijk de grutske Fries, de bescheiden Fries en de Nederlandse Fries. De grutske Fries is uitgesproken positief over de Friese identiteit en draagt dit ook actief uit. Hij of zij is heel trots op Fryslân. De bescheiden Fries voelt zich ook Fries, maar is hierin minder uitgesproken. Er bestaat een Friese identiteit, maar dit hoeft volgens de bescheiden Fries niet altijd van de daken geschreeuwd te worden. De Nederlandse Fries voelt zich het sterkst verbonden met Nederland en voelt zich minder Fries.

 

‘Aaisykjen’ minder belangrijk voor Friese identiteit

Het Fries burgerpanel vindt van achttien onderwerpen de Elfstedentocht, het Friese landschap en de Friese taal de belangrijkste onderdelen van de Friese identiteit (zie figuur op de volgende pagina). Twee derde van de panelleden vindt dan ook dat de Provincie subsidie moet geven aan projecten ter bevordering van de Friese taal, identiteit en cultuur. Van deze lijst met onderwerpen ‘scoort’ het kievitseieren zoeken opvallend laag. Slechts 44% van het Fries burgerpanel vindt dit een (erg) belangrijk onderdeel van de Friese identiteit. Alleen de voetbalclub Cambuur Leeuwarden wordt daarbij als minder belangrijk gezien.

 

Omrop Fryslân moet een zelfstandige omroep blijven

Omrop Fryslân verliest na bijna 30 jaar haar zelfstandigheid. Dat is het gevolg van de nieuwe mediawet waarin staat dat alle regionale omroepen opgaan in één Regionale Publieke Omroep. Het merendeel van het Fries burgerpanel is het hier niet mee eens. Acht op de tien panelleden vindt dat Omrop Fryslân een onafhankelijke omroep moet blijven. Iets meer dan de helft van het Fries burgerpanel volgt dagelijks het lokale of regionale nieuws via de Omrop Fryslân, dit is evenveel als de Leeuwarder Courant.

 

 

Welke zaken zijn een belangrijk onderdeel van de Friese identiteit? In procenten.

 image001

 

 

 

Kun je Fries worden?

Om een ‘echte’ Fries te zijn vindt het Fries burgerpanel dat je de Friese taal moet kunnen verstaan en dat je jezelf vooral ook Fries voelt. Dit betekent dat het worden van een Fries afhankelijk is van je persoonlijke situatie. Hoe snel ben je de Friese taal machtig? En wanneer voel je jezelf een Fries? Hierbij speelt ook mee hoe snel je wordt opgenomen in de ‘mienskip’. Anders gezegd, hoe ‘iepen’ is de mienskip om je als nieuwkomer ook daadwerkelijk Fries te kunnen voelen?

Tags: